örnbárður.annáll.is

Minningarorð
Ólafur Þorkell Jónsson
1931-2010
vélfræðingur
og
fv. starfsmaður Vegagerðar ríkisins

Textar við athöfnina:
Jes 57.14-21
Jóh 14.1-6

Ræðuna geturðu lesið hér fyrir neðan og einnig hlustað á hana með því að smella á þríhyrninginn.

„Ég er vegurinn“, sagði Jesús þegar Tómas skildi ekki tal hans um veginn.

Langur tími er liðinn frá því að menn hófu að leggja vegi. Upphaflega urðu til stígar þegar fótspor manna og skepna mörkuðu för í svörð. Löngu seinna urðu til borgir með steinlögðum strætum. Að og frá borgum lágu svo rykugir vegir um sveitir. Allt var unnið með höndum. Vélar eru nútíma fyrirbæri og svo nærri okkur í tíma er upphaf vélaaldar að forfeður okkar og mæður vissu ekki hvað vélar voru fyrir rúmum eitthundrað árum. Varla gátu langafi og langamma Ólafs Þorkels látið sér til hugar koma að afkomandi þeirra yrði vélstjóri. Þvílíkt undur. Og vélar úr málmum sem ganga fyrir eldsneyti og vinna störfin fyrir okkur. Undur! Og menn sem vinna við það að þjóna vélum og tækjum! Þvílík útópía, þvílíkt draumaland. Fyrir okkur sem nú lifum er vart hægt að hugsa sér líf án véla. Við komumst vart spönn frá rassi án hjálpar véla og tækja. En við erum á vissan hátt í sömu sporum og fólkið sem ég vitnaði í áðan. Við vitum ekkert hvernig lífið mun líta út eftir 150 ár.

Og svo eru það allir vegirnir sem þjóna vélunum og öllum þessum sjálf-renni-reiðum sem um þá fara. Ólafur Þorkell fór úr vélgæslu í vegagerð. Hann vann lengst af hjá Vegagerð ríkisins og nýtti þar kunnáttu sína og trúmennsku í þjónustu við land og lýð.

Vegir voru hans ær og kýr fyrir utan fjölskylduna sem auðvitað var í fyrsta sæti, fyrr og síðar.

Vegir.

„Vegir liggja til allra átta“.

Vegir og áttir.

Víða er hægt að fara í lífinu. Til eru margir vegir. En svo eru líka til andlegir vegir.

Jesús talaði um veg – ekki bara einhvern veg – heldur veginn með ákveðnum greini:

„Ég er vegurinn, sannleikurinn og lífið. Enginn kemur til föðurins nema fyrir mig.“ (Jh 14.6a)

Merkilegt hvernig Jesús talaði um lífið og tilveruna. Hann flutti ekki fyrirlestra, en talaði þess í stað í dæmisögum og líkingum. Og vegna þess að hann flutti mál sitt með þeim hætti, munum við boðskap hans.

Vegurinn.

Við erum kölluð til að fara veginn.

Við vorum flest ef ekki öll kölluð inn á þennan veg þegar við vorum vígð himninum, lokatakmarkinu, í heilagri skírn. Þá var klippt á borðann og vegurinn opnaður, vegurinn þinn sem liggur til himinsins heim.

Ólafur Þorkell Jónsson, fæddist í Reykjavík þann 7. júní 1931. Hann lést þann 25. janúar sl. á Líknardeild LHS í Kópavogi. Foreldrar hans voru Jón Stefánsson frá Fljótsbakka í Eiðaþinghá, f. 1903. Hann fórst með togaranum Gullfossi þann í febrúar 1941. Móðir Ólafs var Kristjana Þorsteinsdóttir frá Knútsborg á Seltjarnarnesi, f. 1912, d. 1997. Jón og Kristjana bjuggu ekki saman en fóru hvort sinn veg. Kristjana giftist þegar Ólafur var 5 ára, Valdimari Friðriki Gíslasyni. Börn þeirra og uppeldissystkini Ólafs eru Magnea Gíslína, Valdimar Þorsteinn og Þórkatla Margrét.

Jón, faðir Ólafs, giftist Ólafíu Ingibjörgu Sigríði Guðmundsdóttir nokkrum mánuðum eftir að Ólafur fæddist. Börn þeirra: Ólína og Guðmundur, bæði látin.

Ólafur ólst upp hjá mömmu sinni og stjúpa hér í Reykjavík og lærði vélfræði. Hann var á sjó um tíma m.a. á Goðafossi og Tröllafossi Eimskipafélagsins.

Ung kynntust þau Ólafur og Anna Margrét Ólafsdóttir sem fædd var á Hellissandi í Snæfellsnessýslu. Þau gengu í hjónaband 5. janúar 1956. Um vorið fæddist þeim sonur en þá var Ólafur í Bandaríkjunum. Anna sendi skeyti vestur um haf og í því stóð: „Fæddur sonur.“ Það var því stoltur faðir sem steig á land í Reykjavík um vorið að loknum vesturtúr. Og börnin urðu þrjú, öll myndarfólk og duglegt og hjónabandið farsælt og gott.

Þau eru:

Ólafur Kristófer, sýslumaður, f. 1956, kvæntur Láru Gunnarsdóttur, listakonu. Börn þeirra eru Georg Pétur, Anna Margrét, sem býr með Árna Ásgeirssyni og Jón Óskar sem er unnusti Kristinu Olsen.

Kristjana Þórkatla, hjúkrunarfræðingur, f. 1961, gift Stefáni Erni Stefánssyni, framleiðslustjóra. Börn þeirra eru Ólöf Inga sem býr með Kjartani Jóhannesi Karvelssyni. Sonur þeirra er Stefán Karvel, ársgamall, Þóra Björg, unnusta Andra Heiðars Ásgrímssonar og Ásthildur Lára.

Anna Valbjörg, lögfræðingur, f. 1970, gift Óskari Jónssyni, lækni. Börn þeirra eru Ólafur Már, Lára Sóllilja, Davíð Logi og Fanney Helga.

Ólafur lauk námi frá rafmagnsdeild Vélskólans í Reykjavík árið 1955. Áður hafði Ólafur lokið námi í járnsmíði og vann þá í vélsmiðjunni Hamri. Að námi loknu starfaði hann sem vélstjóri á skipum eins og fyrr sagði en réði sig svo til starfa hjá Vegagerð ríkisins. Þar starfaði hann allt til ársins 2000, lengst af sem rekstrarstjóri. Í starfi sínu var hann í daglegu sambandi við vegagerðarmenn um allt land og þekkti því vel landið og vegina bæði þá sem í byggingu voru og hina sem þurfti að laga og bæta. Á vetrum fylgdist hann grannt með færð og var í símasambandi við snjómokstursmenn. Hann var góður starfsmaður og traustur. Orð hans stóðu jafnan sem stafur á bók.

Árið 1964 reistu Ólafur og Anna sumarhús við Álftavatn í Grímsnesi. Allt til þess að heilsu Ólafs fór að hraka var sumarbústaðurinn hans líf og yndi. Hann var stöðugt að byggja við hann og endurnýja. Til eru myndir af bústaðnum frá fyrstu árum hans. Fátt er líkt með þeim myndum og sumarbústaðnum eins og hann er í dag. Á sama tíma og Ólafur sinnti bústaðnum hugsaði Anna, kona hans, um ræktum gróðurs með þeim góða árangri að nú er bústaðurinn að mestu umkringdur háum trjám og öðrum gróðri. Þá var annað stórt áhugamál Ólafs bílar.

Ólafur gekk í Oddfellowregluna árinu 1969 og var félagi í stúkunni Þormóði goða nr. 9 og hafði alla tíð mikla ánægju af því að starfa með góðum félögum að göfugum málefnum.

Ólafur var metnaðarfullur maður og lagði að börnum sínum að mennta sig vel og standa sig í lífinu. Hann studdi við þau á allan hátt og þau hjónin sköpuðu börnum sínum fagurt heimili þar sem þau nutu öryggis og bestu umhyggju. Anna hafði verið á Húsmæðraskólanum Ósk á Ísafirði sem ung kona og kunni því vel til verka í heimilishaldi og uppeldi eins og „Grautó“ stelpurnar hafa jafnan verið þekktar fyrir.

Þegar barnabörnin litu dagsins ljós nutu þau Ólafur og Anna þess að hafa þau hjá sér og börnin kepptust við að fá að koma í heimsókn og dýrasta hnossið var að fá að sofa upp í hjá afa og ömmu. Marga kossana fékk hann á kinnina frá barnabörnunum en þau gáfu honum jafnan þrjá kossa hverju sinni! Ólafur vildi ávallt vita hvernig gengi hjá sínu fólki og var vakinn og sofinn yfir velferð þeirra allra.

Ég flyt ykkur kveðju vinkonu barnabarns Ólafs, Söndru Sædal Andrésdóttur sem ekki gat verið við athöfnina.

Síðast kom Ólafur í sumarbústaðinn 31. október 2009. Ólafur skráði þetta í bókina:

„Komum í eftirlit, feðgarnir [. . . ]. Veðrið var logn og dumbungu[r] en þurrt. Allt var í fínasta lagi enginn leki og engin lykt. Stoppuðum stutt því ég var svo þreklítill [...]“

Síðustu mánuðina var þungt fyrir fæti og máttinn dró úr honum smátt og smátt. Vegamótin miklu nálguðust.
Og nú er vegferð hans lokið hér í þessu lífi.

Við erum á lífsins vegi og lífið á veginum snýst um þjónustuna við Guð og menn, snýst um að rækta garðinn sinn, fólkið sitt, njóta lífsins saman og standa vörðu um það sem er fagurt og gott. Þetta leitaðist Ólafur Þorkell við að gera á sinni góðu ævi.

Ég gluggaði í dagbókina sem fylgt hefur sumarbústað þeirra hjóna sem oft var kallaðu því hógværa nafni: Kofinn. Augljóst er af þeim lestri að þar var griðarstaður og sælureitur fjölskyldunnar. Minningarnar eru margar, minningar um veður og vinda, umstang og hirðu, eldamennsku og frágang, viðhald og endurbætur, grös og gróður, en fyrst og síðast um fólkið sem þar dvaldi og kom í heimsóknir. Álftavatn leikur þar stórt hlutverk, fiskur og fuglalíf og svo litlu hagamýsnar. Allt þetta líf sem fer sinn veg.

Vegurinn. Hver er þessi vegur? Er vegur Jesú bara bænir og blessunarorð í háum helgidómum? Nei, Jesús sýndi það með lífi sínu að vegur hans lá um lífsgarða fólks, um stofur og eldhús, vegi og torg, þar sem fólk var á ferð. Hann sýndi okkur að Guð lætur sér annt um lífið og vill að við njótum lífsins meðan dagur er, njótum þess með ástvinum og samferðafólki, í góðum félagsskap vina sem vinna að heill þessa heims. Í öllu þessu er Guð með okkur. Hann er hér. Hann er í okkur og við í honum. Kærleikur hans er hér og við umvafin þeim kærleika. Þetta er vegurinn, að lifa skv. vilja Guðs í þjónustu við náunga okkar, land og lýð, heim og himinn Guðs.

Við erum öll kölluð inn á þennan veg. En best njótum við hans þegar trúin umvefur allt líf og setur allt í rétt samhengi. Við Íslendingar erum gæfu fólk að eiga heima í kirkju Krists sem umfaðmar okkur sem nýfædd börn, blessar okkur sem unglinga við upphaf nýrrar vegferðar í heimi fullorðinna, helgar og blessar samlíf okkar í heilögu hjónabandi og kveður okkur síðan hinstu kveðju og tengir okkur enn og aftur hinu stóra samhengi alls sem er.

En vegurinn endar ekki þar. Hann er rétt að byrja. Við höfum við ævilok aðeins farið örstuttan spöl. Eftir er vegurinn eilífi sem aldrei tekur enda, vegur hamingju og eilífrar heilsu, gleði og gamans, vegur, sem bestu stundir þessa lífs endurspegla aðeins að örlitlu leyti, því það sem í vændum er er svo miklu stærra og meira, fegurra og farsælla en við getum gert okkur í hugarlund meðan við ferðumst veginn hér á jörð.

Guð leiði okkur og gæti á veginum hér, veginum sem liggur til eilífs lífs.

Og Guð blessi minningu Ólafs Þorkels Jónssonar og Guð blessi þig.

Amen.