örnbárður.annáll.is

Minningaroð
Jóhann Vilhjálmsson
1927-2010
fv. prentari

Ræðuna geturðu lesið hér fyrir neðan
og einnig hlustað á hana
með því að smella á þríhyrninginn.

Mig langar að byrja þessi minningarorð með því að deila með ykkur bernskuminningu. Fátt vissi ég skemmtilegra þegar ég var drengur en að sniglast í kringum prentsmiðjuna sem var í götunni minni heima. Sérstaklega var spennandi að sjá þegar karlarnir bræddu blýið og bjuggu til stangirnar sem fóru síðan í setjaravélina. Ekki var undrunin minni við að horfa á setjarann slá inn blindandi og sjá svo hvernig prentvélin malaði og skilað eftirmynd af prentmótinu í þúsundatali. Mögnuð tækni og sköpun.

Prent og afþrykk, mynd og eftirmynd.

Við erum eftirmynd.

Við erum sköpuð í mynd Guðs, við erum eins og hann, getum elskað og fundið til, hlegið og grátið, vonað og þráð. Við erum sköpuð í mynd Guðs.

Kristin trú staðhæfir að við eigum uppruna okkar í Guð. Biblían segir að við séum sköpuð í mynd Guðs. Við höfum það sem á latínu er kallað imago Dei sem merkir að vera í mynd Guðs, imago dei, eftirmynd Guðs. Stimpill hans og fingrafar er á allri okkar tilvist. Við erum og verður börn Guðs um alla eilífð. Hann hefur skapað okkur og við erum fólkið hans. Gott er að minna sig á þessa játningu trúarinnar þegar við kveðjum látinn ástvin. Allt er í hendi Guðs. Hann styður okkur og styrkir. Hann geymir okkur í hendi sér í lífi og dauða. Hann mun varðveita látinn ástvin.

Jóhann Vilhjálmsson hét hann. Hann fæddist á Akureyri 4. ágúst 1927. Hann lést á Landsspítalanum í Fossvogi þann 24. janúar 2010.

Foreldrar hans voru Jóhann Ferdinant og Sveinína Jónsdóttir. Börn þeirra hjóna voru auk Jóhanns, Sveinn, Ottó og Jón Egill. Hálfsystkini Jóhanns, samfeðra eru Ólafur og Gunnþóra Freyja.

Jóhann var tekinn í fóstur og ættleiddur af hjónunum Vilhjálmi Svan Jóhannssyni og Ólöfu Þórðardóttur. Jóhann var eina kjörbarn þeirra hjóna. Hann hlaut gott uppeldi og naut elsku og umhyggju í uppvextinum. Hann naut almennrar skólagöngu en fór síðan í iðnnám og lærði prentun.

Árið 1949 kvæntist hann eftirlifandi eiginkonu sinni Margréti Ólafsdóttur f. 22. júli 1929 á Akranesi.

[Innskot á upptökunni]

Foreldrar hennar voru Ólafína Ólafsdóttir og Ólafur Sigurðsson. Börn Jóhanns og Margrétar eru:

Vilhjálmur Svan, Valgerður, Ólafur, Laufey og Þráinn.

Jóhann ólst upp að mestu í Reykjavík og lauk námi í prentiðn og tók sveinsprófi 1948. Starfaði hann með föður sínum í 20 ár í Prentsmiðjunni Prentfelli og síðan nær alla tíð við iðn sína, ýmist sjálfstætt eða hjá öðrum. Einnig ráku þeir feðgar bókaútgáfuna Val.

Jóhann prentaði margt um ævina og þar á meðal margar bækur. Ég sagði hér áðan að við værum sköpuð í mynd Guðs, værum eftirmynd hans í vissum skilningi. Það sem úr prentvélinni er eftirmynd, eintak sem líkist frummyndinni. Við höfum eiginleika sem Guð hefur gefið okkur, eiginleika umhyggju og elsku. Þessum eiginleikum fylgir það með í kaupunum að við syrgjum og söknum. sorgin er hin hlið elskunnar.

Nú er Jóhann horfinn frá ykkur sem hann elskuðuð. Hann sem var svo miðlægur í lífi ykkar er ekki lengur á meðal ykkar á sama hátt og áður. En hann lifir með ykkur í góðum minningum. Hann setti mark sitt á líf ykkar og mun áfram lifa með ykkur í því sem þið geymið í hug og hjarta.

Þið munið nú alla hans góðu eiginleika. Jóhann var einstaklega hjálpsamur maður, glaðsinna og greiðvikinn. Hann var vandvirkur fagmaður, snyrtimenni fram í fingurgóma. Hann hafði gaman af að segja sögur og gantast við fólk. Skaplyndi hans var jafnan gott en hann var þó ekki skaplaus, gat rokið upp en var fljótur niður aftur. Hann fylgdist alla tíð vel með fréttum og atburðum í þjóðfélaginu. Þá fylgdist hann vel með börnum sínum, tengdabörnum og barnabörnum. Honum þótti mjög vænt um ykkur öll.

Og nú flyt ég ykkur þær fréttir og kveðju frá sonarsyni hans, Vilhjálmi Svan og Ingu, en þau eru uppi á fæðingardeild og fyrir 30 mín eða 40 fæddist þeim dóttir. Svona heldur lífið áfram. Enn eitt barna-barna-barnið komið. Guð er góður. Hann gefur okkur lífið og það er einstök gjöf. Þú átt þetta líf og bara þetta líf og þú færð aldrei annað tækifæri. Notaðu það vel. Guð hefur gefið þér lífið. Notaðu það í þjónustu við Guð og samferðafólkið og þá muntu finna hamingju í hjarta þínu.

Já, svo flyt ég ykkur líka kveðju frá henni Sirrý, barnabarni hans sem býr í New York. Hún sendir ykur kveðju sína og þakkar fyrir allt sem afi gaf og gerði.

Hann hafði yndi af að vera til staðar og hjálpa til þar sem hans var þörf. Barnabörnin nutu elsku hans og umhyggju – og fjölskyldan öll. Hann reyndist tengdafólki sínu einnig mjög vel og var góður við fólkið hennar Margrétar. Jói gat leyst allt enda stundum kallaður Jói „redd“. Hann var hörkuduglegur, ósérhlífinn og óeigingjarn maður.

Þau Margrét áttu saman mörg góð ár. Þau kynntust sem unglingar, hún fimmtán ára og hann sautján. Þau hafa reynt margt saman og elska þeirra og væntumþykja var djúp og einlæg. Lífið var þó ekki alltaf auðvelt hjá þeim. Fyrri hlutinn var góður, svo kom erfiður millikafli meðan Jói glímdi við sjálfan sig og átti í fangbrögðum við Bakkus, en svo kom þessi líka fíni lokakafli. Já, lífið er oft einmitt eins og þessi kaflaskipting. Allar bestu sögur heimsins byrja vel, eiga hnökróttan milli kafla og enda svo vel, eins og besta ævintýri. Þannig er Biblían sjálf. Hún byrjar á sköpun Guðs sem var fullkomin og frábær en svo fór ýmislegt úrskeiðis. En bókinni lýkur á sigri Krists sem leysir allt mannkyn úr viðjum syndar og dauða. Þegar Jóhannes postuli lauk við að skrifa guðspjall sitt voru þetta lokaorðin:

„En margt er það annað, sem Jesús gjörði, og yrði það hvað eina upp skrifað, ætla ég, að öll veröldin mundi ekki rúma þær bækur, sem þá yrðu ritaðar.“ (Jh 21.25)

Þá hefðu prentararnir unnið yfirvinnu!

Jesús Kristur breytti heiminum. Hann birti okkur að Guð er ekki fjarlægur Guð heldur nálægur í anda og elsku. Hann birtist til að mynda í góðum verkum okkar mannfólksins, í elsku okkar og umhyggju og líka í sorginni. Hann er hjá okkur. Við finnum fyrir honum þegar við stillum hugann inn á hið andlega eins og hér í Neskirkju í dag.

[Innskot á hljóðupptöku]

Guð er vinur þinn. Hann varðveitir þig í sorginni og söknuðinum og hann fylgir þér áfram á veginum, veginum sem liggur til eilífs lífs. Hann geymi Jóhann sem honum var helgaður með krossi á enni og brjóst þegar hann var ómálga barn, þegar hann var skírður og helgaður himni Guðs. Við erum merkt Guði á enni og brjósti.

Fingrafar Guðs er á okkur, þar er prentmerki hans eða vatnsmerki, svo vísað sé í fagið hans Jóhanns. Guð hefur sett mark sitt á okkur öll. Við erum hans í lífi og líka í dauða. Gleymdu því aldrei.

Treystum því og lifum samkvæmt því.

Guð blessi minningu Jóhanns Vilhjálmssonar og Guð blessi þig.

Amen.