örnbárður.annáll.is

Prédikun sunnudagsins 2. nóv. 2008 er hægt að lesa hér fyrir neðan. Einnig er hægt að hlusta á ræðuna með því að smella á þríhyrninginn sem birtist síðar.

Prédikun í Neskirkju
sunnudaginn 2. nóvember.
Textar 24. sd. e. trin
notaðir en vísað Allra heilgra messu og Allra sálna.
Esk 37.1-14
Kól 1.9b-14
Mt 9.18-26

Biblíutextarnir eru birtir neðanmáls.

Í liðinni viku heyrði ég skemmtilega frétt frétt, hvort sem þið trúið því eða ekki. Í öllu þessu fári og neiðkvæðu fréttum þá hljómaði jákvæð frétt í útvarpinum um nýtt líf, einskonar upprisu. Heyrum þessa frétt:

„Júdeudöðlupálminn var ein helsta útflutningsvara Júdeumanna um aldir en þegar Rómverjar eyðilögðu musterið í Jerúsalem árið 70 urðu þáttaskil. Gamalgróið efnahagslíf Júdeu var fyrir bí og smám saman hurfu hinir miklu skógar döðlupálmans á bökkum Jórdanár. Á endanum hvarf tegundin júdeudöðlupálmi með öllu en á áttunda tug 20. aldar fundust nokkrir döðlusteinar við uppgröft í höll Heródesar konungs. Þessir steinar voru svo vel varðveittir í lokaðri leirkrukku að fyrir þremur árum tókst að rækta upp af einum þeirra döðlupálma sem er sá fyrsti af Júdeugerðinni sem vex á jörðinni í hátt á annað þúsund ár. Pálminn sá gæti borið ávöxt árið 2010, þ.e.a.s. ef hann er kvenplanta.“ (Vítt og breitt, Rúv, Rás 1 28.okt. 2008)

Merkileg frétt úr landinu helga og ekki sú eina sem við höfum heyrt í áranna rás. Döðlupálmi rís af gröf eftir að hafa legið þar í tvö þúsund ár! Jurtaríkið færir okkur merkilega lexíu og líkingu um lífið og mátt þess. Fagnaðarerindi Jesú Krists er gleðifrétt úr landi þessa döðlupálma.

Merkilegt hvernig upprisutrúin, hin stærsta von sem nokkur maður getur hugsað sér, blundaði öldum saman með fólkinu sem mælir í Gamla testamentinu. Upprisutrúin rættist loks í Kristi og Nýja testamentið, hinn nýi sáttmáli Guðs og manns, varð að veruleika. Ný tilvist mannsins er þar boðuð með afgerandi hætti. Og þessi upprisutrú hefur haft ótrúleg áhrif heimsbyggðina í þau tvö þúsund ár sem hún hefur verið boðuð.

Trúin á upprisu og eilíft líf er okkur, sem misst höfum ástvini, huggun og styrkur. Gott er að minnast þess á Allra sálna messu, messu látinna, sem er í dag skv. gamalli hefð en í gær var Allra heilagra messa til minningar um helga menn, karla og konur.

Lexía dagsins er þessi magnaði texti Esekíels spámanns um beinin í dalnum, um þá sem liggja í valnum sem skinin bein er fá á sig sinar og hold fyrir mátt hins skapandi anda Guðs. Hér er boðuð upprisa þjóðar úr vonlausum aðstæðum. Erum við í vonlausum aðstæðum? Nei, öðru nær en við erum í dimmum dal efnahagsglegrar lægðar og þurfum að rata út. Þar hjálpar upprisutrúin og vonin. „Vakna þú sem sefur og rís upp frá dauðum og þá mun Kristur lýsa þér“, ritaði postulinn (Ef 5.14b). Hér er átt við að vakna til nýrrar vitundar um lífið og skilja það með huga Krists (I Kor 2.14nn) eða sjá það með augum hans. Já, við getum haft huga Krists, lesið lífið með hans augum.

Afstaða kristinnar trúar og guðfræði til mannsins er sú að hann er undursamlegur í hæfileikum sínum um leið og hann er breyskur. Í manninum er brotalöm. Hann hefur hæfileikann til að gera hið góða en tilhneigingin til að gera hið illa er alltaf á næsta leyti. Þetta kalla höfundar NT synd sem merkir geigun, að missa marks.

Þetta gleymdist í taumlausri markaðshyggjunni, í ofurtrú á manninn og markaðinn. Syndin gleymdist, menn héldu að þeir væru í Paradís, að allt væri svo gott að eftirlit væri nánast óþarft. Og alveg eins og í merkustu táknsögu allrar veraldar, alls mannkynsins, var höggormur í garðinu og hann lét til skarar skríða. Frjálshyggjan er fallin eins og mannkynið féll forðum. Við vorum öll rekin út úr garði gróðans og verðum nú að vinna í sveita andlitis okkar (1. Mós 3) eins og hin helga bók orðar það og sagt var við Adam. Við erum eins og Adam.

Afl dauðans eins nam krenkja

alla í veröld hér.

Skal ég þá þurfa að þenkja,

hann þyrmi einum mér?

Adams er eðli runnið

í mitt náttúrlegt hold,

ég hef þar og til unnið

aftur að verða mold.

Svo kvað sr. Hallgrímur Pétursson.

Við erum hans ættar, komumst ekki undan því. Við erum breyskar manneskjur.

Við megum aldrei gleyma þessum tveimur þáttum í manninum, viljanum til hins góða og möguleikanum til hins illa.

Kertin tvö á altarinu eru okkur til áminningar um að í lífinu er fagnaðarerindi og lögmál, frelsi og ábyrgð. Taumlaust frelsi leiðir til glötunar og eintómt lögmál og reglur drepa lífið í dróma. Á sama hátt er fyrirgefning án iðrunar ekki til, elska án góðra verka ekki heldur.

Þjóð okkar á í vanda og þann vanda þarf að leysa. En við þurfum líka að leiða sannleikann í ljós og draga þau til ábyrgðar sem brugðust. Dómstólar sjá um að dæma til sektar eða sýknu. Okkar er að kjósa fólk til forystu og krefjast af því fólki á hverri tíð réttlætis og sannleika. Hér má engu sópa undir teppi eða afsaka með afskræmdri fyrirgefningu án iðrunar.

Lítum nú á guðspjallið um konuna og stúlkuna – og Jesú. Konan hafði haft blóðlát í 12 ár og var því ófrjó, gat ekki fætt af sér líf. Hún læknaðist fyrir orð Jesú. Stúlkan sem fólkið syrgði var ung, framtíðarvonir hennar og ástvina hennar úr greipum gengnar. Hún var reist upp til lífs og nýrrar framtíðar fyrir orð Jesú. Það hljómaði eins og brandari þegar Jesús sagði stúlkuna sofa. Fólkið hló. Fólkið vissi að hún var dáin. Á þessum tíma var fólk grafið samdægurs og þetta fólk vissi sínu viti. En hvað þá með Jesú? Þegar Jesús talar um líf og dauða lítur hann málið með augum og huga Guðs. Hann talar ekki bara um hið líkamlega líf, um frumurnar í líkamanum, blóð og sinar. Hann talar um það líf sem er líf af lífi Guðs. Þetta líf er ekki háð frumum til að lifa en það þarf að vera í lifandi tengslum við Guð sjálfan. Þetta líf er frá honum komið og hann viðheldur því. Og þetta líf er frá honum í heilagri skírn. Þið urðuðu vitni að því áðan. Þú átt þetta líf í heilagri skírn. Slitni það úr tenglsum við Guð getur þetta líf dáið – andlegum dauða – jafnvel þótt maður kunni að virðast sprækur og spriklandi hér á jörðu. Það er til þess konar lífs sem Jesús vísar þegar hann segir: „Lát hina dauðu jarða sína dauðu“. (Lk 9.60a) Á hinn bóginn getur maður verið lifandi – andlega lifandi – þótt liggi maður liggi á líkbörum kaldur. Á máli trúarinnar er talað um að sofa. Maður er ekki dáinn, en maður sefur. Maður er í hendi Guðs og mun vakna þegar hann segir sitt máttuga orð: „Rís þú upp!“ (Lk7.14).

Jesús talar til þín í dag. Hvað getur orð Jesú gert fyrir þig? Orð hans eru ekki bara hversdagsleg orð, heldur orð hins almáttka.

Þú hefur gengið til fundar við hann sem hefur máttinn til að reisa upp til lífs skinin beinin í dalnum, reisa við þjóðir, lækna sjúka, gefa dauðum nýtt líf.

Hverjar eru aðstæður þínar? Okkar?

Við erum öll stödd í mikilli efnahagslægð, höfum mörg hver tapað fé og innstæðum. Látum það nú vera því sum okkar glíma við enn erfiðari mál, eru sjúk og kannski kvíðin vegna læknisaðgerðar eða þróunar sjúkdómsins, önnur kvíða vegna barna sinna sem eru í slæmum málum, hafa áhyggjur af maka, foreldrum, framtíðinni.

Vandi þjóðar okkar er sá að hún hefur vikið af réttri leið. Hvar erum við stödd á lífsins vegi? Erum við á réttri leið?

Hver er lausnin? Hún er að snúa sér til Krists, til hans sem mætti öllu vel meinandi fólki af elsku og umburðarlyndi með orði máttar síns og líknandi anda.

Eru þínar aðstæður erfiðari eða vonlausari en konunnar með blóðlátið, stúlkunnar sem var látin, beinanna sem lágu dreifð um dalinn? Þú veist svarið.

„Vertu hughraust, dóttir,“ sagði Jesús, „trú þín hefur bjargað þér.“

Trúin bjargar þér líka, trúin á hinn máttuga Guð.

Dýrð sé Guði, föður og syni og heilögum anda. Svo sem var í upphafi er og verður um aldir alda. Amen.

- – -

Textar dagsins:

Lexía: Esk 37.1-14

Hönd Drottins kom yfir mig. Hann leiddi mig burt í anda sínum og lét mig nema staðar í dalbotninum miðjum. Hann var þakinn beinum. Hann leiddi mig umhverfis þau á alla vegu og ég sá að þau voru fjölmörg, skinin bein, dreifð um dalbotninn.
Þá spurði hann mig: „Mannssonur, geta þessi bein lifnað við?“ Ég svaraði: „Drottinn Guð. Þú einn veist það.“ Þá sagði hann við mig: „Flyt þessum beinum spádóm og segðu við þau: Þið, skinin bein, heyrið orð Drottins. Svo segir Drottinn Guð við þessi bein: Ég sendi anda í ykkur svo að þið lifnið við. Ég festi á ykkur sinar, þek ykkur með holdi, dreg þar hörund yfir og gef ykkur anda svo að þið lifnið við. Þá munuð þið skilja að ég er Drottinn.“
Því næst boðaði ég það sem fyrir mig var lagt. Á meðan ég talaði heyrðist allt í einu hár hvinur og beinin færðust saman, hvert beinið að öðru. Ég horfði á þetta og sá að hold og hörund þakti þau en enginn lífsandi var í þeim.
Þá sagði hann við mig: „Flyt andanum spádóm, mannssonur, flyt spádóm og seg við andann: Svo segir Drottinn Guð: Kom, andi, úr áttunum fjórum og blás á þessa vegnu menn svo að þeir lifni við.“
Þá talaði ég eins og hann bauð mér og lífsandinn kom í þá svo að þeir lifnuðu við. Þeir risu á fætur og var það geysifjölmennur her.
Þá sagði hann við mig: „Mannssonur, þessi bein eru allir Ísraelsmenn. Þeir segja: Bein okkar eru skinin, von okkar brostin, það er úti um okkur. Spá því og seg við þá: Svo segir Drottinn Guð: Ég opna grafir ykkar og leiði ykkur, þjóð mína, úr gröfum ykkar og flyt ykkur til lands Ísraels. Þið munuð skilja að ég er Drottinn þegar ég opna grafir ykkar og leiði ykkur, þjóð mín, upp úr gröfum ykkar. Ég sendi anda minn í ykkur svo að þið lifnið við og bý ykkur hvíld í ykkar eigin landi. Þá munuð þið skilja að ég er Drottinn. Ég hef talað og ég geri eins og ég segi, segir Drottinn.“

Pistill: Kól 1.9b-14 (15-20)

Ég bið þess að Guð láti anda sinn auðga ykkur að þekkingu á vilja sínum með allri
speki og skilningi svo að þið breytið eins og Guði líkar og þóknist honum á allan
hátt, að þið berið ávöxt með hvers kyns góðum verkum og vaxið að þekkingu á Guði.
Hann styrki ykkur á allar lundir með dýrðarmætti sínum svo að þið fyllist þolgæði í
hvívetna og umburðarlyndi og getið með gleði þakkað föðurnum sem hefur gert ykkur
fært að fá arfleifð heilagra í ljósinu. Hann hefur frelsað okkur frá valdi
myrkursins og flutt okkur yfir í ríki síns elskaða sonar. Í honum eigum við
endurlausnina, fyrirgefningu synda okkar.

Hann er ímynd hins ósýnilega Guðs,
frumburður allrar sköpunar.
Enda var allt skapað í honum
í himnunum og á jörðinni,
hið sýnilega og hið ósýnilega,
hásæti og herradómar, tignir og völd.
Allt er skapað fyrir hann og til hans.
Hann er fyrri en allt og allt á tilveru sína í honum.
Og hann er höfuð líkamans, kirkjunnar,
hann sem er upphafið, frumburðurinn frá hinum dauðu.
Þannig skyldi hann verða fremstur í öllu.
Því að í honum þóknaðist Guði að láta alla fyllingu sína búa
og láta hann koma öllu í sátt við sig,
öllu bæði á jörðu og himnum,
með því að semja frið með blóði sínu úthelltu á krossi.

Guðspjall: Matt 9.18-26

Meðan Jesús mælti þetta við þá kom forstöðumaður einn, laut honum og sagði: “Dóttir
mín var að skilja við, kom og legg hönd þína yfir hana, þá mun hún lifna.” Jesús
stóð upp og fór með honum og lærisveinar hans.
Kona, sem hafði haft blóðlát í tólf ár, kom þá að baki Jesú og snart fald klæða
hans. Hún hugsaði með sér: “Ef ég fæ aðeins snert klæði hans mun ég heil verða.”
Jesús sneri sér við og er hann sá hana sagði hann: “Vertu hughraust, dóttir, trú þín
hefur bjargað þér.” Og konan varð heil frá þeirri stundu.
Þegar Jesús kom að húsi forstöðumannsins og sá pípuleikara og fólkið í uppnámi sagði
hann: “Farið burt! Stúlkan er ekki dáin, hún sefur.” En þeir hlógu að honum. Þegar
fólkið hafði verið látið fara gekk hann inn og tók hönd hennar og reis þá stúlkan
upp. Og þessi tíðindi bárust um allt héraðið.